اقلیمشناسان با ارائه شواهد علمی معتقدند که تغییرات اقلیمی عصر حاضر نتیجه مستقیم انتشار گازهای گلخانهای از منابع مختلف، به خصوص فعالیتهای صنعتی انسانهاست. در حال حاضر، چین، آمریکا، کشورهای عضو اتحادیه اروپا، روسیه و هندوستان بیشترین حجم گازهای گلخانهای را در جو زمین منتشر میکنند که در این بین سهم آمریکا از سایر کشورها بیشتر است. معاهده اقلیمی پاریس در دسامبر ۲۰۱۵ (آذر ۱۳۹۴) در طول نشست تغییرات اقلیمی سازمان ملل در پاریس به تصویب رسید. تا سال ۲۰۱۷، ۱۹۵ کشور عضو سازمان ملل این پیمان را امضا و تا امروز ۱۴۷ کشور آن را به تصویب مجلسهای خود رساندهاند. هدف این معاهده پایدارسازی حجم گازهای گلخانهای در جو زمین است.
سخن
از گرمایش زمین است و توصیف تبعات این رویداد در این چند سطر نمیگنجد. اما همین
کافی است که بگوییم که آنچه در معرض تهدید قرار دارد، حیات بر روی این کره خاکی
است. مطالعات نشان میدهد که حتی اگر همین امروز هم انتشار گازهای گلخانهای
متوقف شود که البته یک فرض کاملا محال است، تاثیرات ناشی از حجم قابل توجه گازهای
گلخانهای که تا امروز در جو زمین آزاد شده است، مشکلات متعددی را برای تمام
موجودات بر روی کره زمین، از گیاهان و جانوران گرفته تا به خصوص انسانها، در طول
چند دهه تا چند قرن آینده به وجود خواهد آورد، از جمله آنکه تعادل در بسیاری از
بخشهای حیاتی بر روی زمین به هم خواهد خورد و به طبع آن موجودات بسیاری منقرض و
زنجیره غذایی در جای جای زمین از هم خواهد گسیخت. از میان
جانوران، گونه انسانی نیز بیشترین آسیب را خواهد دید. متاسفانه از میان کشورهای
جهان، تعدادی از آنها که سهم کمتری یا حتی کمترین سهم را در انتشار گازهای گلخانهای
داشتهاند، بیشترین آسیب را خواهند دید.
یکی از کاربردیترین نمودارهایی که از آن برای توضیح پدیده گرمایش زمین استفاده میشود «نوارهای گرمایشی» (warming strips) است. مجموعه نوارهایی که در تصویر مشاهد میکنیئد، تغییرات متوسط دمای هوا را در شهرهای مختلف ایران در طول ۱۷۰ سال گذشته نشان میدهد. هر نوار خود از تعداد زیادی رشتههای عمودی نازک به رنگهای مختلف تشکیل شده است. هر رشته نازک متوسط انحراف دمای یک سال را نشان میدهد و از اولین دادههای ثبت شده در سال ۱۸۵۰ میلادی (۱۲۲۹ خورشیدی) شروع و تا سال ۲۰۲۰ (۱۳۹۹) از چپ به راست مرتب شدهاند.
