‏نمایش پست‌ها با برچسب برخورد کهکشان‌ها. نمایش همه پست‌ها
‏نمایش پست‌ها با برچسب برخورد کهکشان‌ها. نمایش همه پست‌ها

۱۳۹۴/۰۷/۰۴

بدین گونه پیکار کین کس ندید

ما راه‌ شیری نشینان همراه با دیگر ستارگانی که با ما در این گوشه از جهان جا خوش کرده‌اند، به تماشای آنچه در فاصله‌ی ۱۱/۵ میلیون سال نوری از ما بر سر دو کهکشان همسایه در پی نبرد کیهانی‌شان آمده است، نشسته‌ایم. کشاکشی که از یک میلیارد و اندی سال پیش و در پی قفل شدن گرانشی دو کهکشان ام۸۱ و ام۸۲ در یکدیگر آغاز شده است.

با اینکه شانس تماشای لحظه‌ی برخورد این دو کهکشان را از دست داده‌ایم، شواهد موجود، همچون، رشد پرشتاب ستاره‌زایی‌ در هر دو کهکشان (از جمله در بازوهای درخشان کهکشان ام۸۱ از یک سو در سمت راست تصویر‌ و همچنین پرورشگاه‌های ستاره‌ای به شدت درخشان ام۸۲ از سوی دیگر در سمت چپ تصویر که باعث فوران شدید پرتو ایکس از قلب خنجرخورده‌ی این کهکشان شده است)، حکایت از سرگذشت نه چندان آرام این دو در پهنه‌ی گیتی‌ دارد. ام۸۲ با سیگاری بر لب در فکر گرفتن تاوانی سخت از حریف خود می‌باشد. ولی هر دو هراسان و مطمئن از ورق خوردن دوباره تاریخ، در حال زاد و ولد برای گردآوری سپاهی از ستارگان جوان برای آرایش گردان‌های خود می‌باشند. هر دو خوب می‌دانند نبرد آتی، سرنوشت ساز خواهد بود، چراکه راهی به جز در هم آمیختن برای آنها باقی نمانده است و آنچه در پایان کارزار از آن‌ها باقی خواهد ماند، یگانه کهکشانی خواهد بود که از ستارگان هر دو ساخته خواهد شد. تمام این رویداد هیجان انگیز را ما از پشت پرده‌ای از ابر و گرد و غبار که همچون پیله‌ای (در فاصله‌ی ناچیز چند صد سال نوری) محیط اطراف کهکشان ما را احاطه کرده است، به تماشا نشسته‌ایم؛ سیروس کهکشان راه شیری که به نسبت کمتر مورد بررسی قرار گرفته و یگانه راهی که ما را قادر به دیدنش ساخته است، نور ستارگانی می‌باشد که بازتاب فروزشان را در لابه‌لای این ابرها می‌توان دید.

۱۳۹۲/۱۲/۲۷

راز علامت تعجب کیهانی


اگر بخاطر داشته باشید در یکی از نوشتارهای دو هفته پیش (۱۲ اسفند ۱۳۹۲) تصویری از دورترین علامت تعجب کیهانی را برای شما به نمایش گذاشتم و پیرامون آن توضیحاتی را ارائه کردم. بررسی دانشمندان نشان می‌دهد که آنچه ما در حال مشاهده هستیم براستی ناشی از تحیر، شگفتی و غافلگیر شدن این دو کهکشان است! چراکه این دو کهکشان بر سر راه یکدیگر سبز شده‌اند!

پویانمایی زیر داستانِ این علامت تعجب را بهتر برای شما روشن می‌سازد. در این پویانمایی شاهد خواهید بود که آنچه ما به شکل یک علامت تعجب مشاهده می‌کنیم در واقع لحظاتی* قبل از برخورد این دو کهکشان است.**

امروزه و با پیشرفت بالایی که در عرصه همانند‌سازی رایانه‌ای شکل گرفته است، می‌توان آینده‌ی برخوردهای کهکشانی از این دست را پیش‌بینی کرد. برای نمونه، در این پویانمایی، برخورد این دو کهکشان مارپیچی بزرگ (با سرعت چند میلیون سال در هر ثانیه از پویانمایی) شبیه‌سازی شده‌است و سپس برای مقایسه‌ی درستی نتایج همانندسازی برخورد دو کهکشان، در میان تصاویر متحرک، مشاهدات واقعی صورت گرفته توسط تلسکوپ فضایی هابل از دیگر برخوردها نمایش داده می‌شود تا ایده‌ای از آنچه این دو کهکشان در میلیون‌ها سال آینده سپری خواهند کرد به ما بدهد.

برخورد کهکشان‌ها در کائنات امری بسیار رایج بوده و هر برخوردی ممکن است بیش از یک میلیارد سال ادامه داشته باشد. هنگامی که دو کهکشان با هم برخورد می‌کنند، از آنجایی که بیشتر فضای داخلی کهکشان‌ها خالی می‌باشد، احتمال برخورد ستاره‌های دو کهکشان با یکدیگر بسیار اندک می‌باشد. در واقع آنچه که یکی و یا هر دو کهکشان را دستخوش تغییرات گسترده می‌کند و یا به نابودی یکی از آندو می‌انجامد، گرانش هر یک از کهکشان‌ها می‌باشد که حتی این پدیده می‌تواند منجر به ترکیب دو کهکشان و شکل گیری یک کهکشان بزرگ‌تر شود (احتمالن همانند نحوه شکل‌گیری کهکشان راه شیری).

آنچه که به شکل مادی در این برخورد دستخوش آشفتگی خواهد شد، ابرهای گازی و گرد و غبار دو کهکشان در حال برخورد می‌باشد و همین عامل باعث به راه افتادن موج‌های گرانشی در هر دو کهکشان و سپس شکل‌گیری انبوهی از ستارگان جدید سوار بر این امواج گرانشی خواهد شد که حتی در طول فرایند تعامل دو کهکشان نیز تکامل می‌یابند.

گمان می‌رود که کهکشان خود ما، راه شیری، در طول حیاتش تا اکنون چندین کهکشان کوچک‌تر را به خود جذب کرده باشد و پیش‌بینی می‌شود که در چند میلیارد سال آینده با همسایه‌مان، کهکشان آندرومدا، برخورد کرده که این منجر به شکل‌گیری یک کهکشان بزرگتر خواهد شد.

   * در مقایس کیهانی مراد از لحظه، چند میلیون سال است!
** که یکی با سر داره میره تو شکم دیگری! درست مانند حرکتی که زین‌الدین زیدان روی ماترازی در جام‌جهانی ۲۰۰۶ انجام داد.

  • پویانمایی توسط Frank Summers از موسسه Space Telescope Science.
  • شبیه‌سازی رایانه‌ای توسط Chris Mihos از دانشگاه Case Western Reserve و Lars Hernquist از دانشگاه هاروارد.

۱۳۹۲/۱۲/۱۲

دورترین علامت تعجب کیهانی!

تلسکوپ هابل در تاریخ ۲۶ آذر ۱۳۸۵ و پس از آنکه به مدت ۴ ساعت و ۱۰ دقیقه به نقطه‌ای از آسمان در صورت فلکی گاوران خیره گشت، این تصویر را از دو کهکشان در حال برخورد تهیه کرد. از دید ما یکی‌ از کهکشان‌ها از پهلو و دیگری از روبرو دیده می‌شوند و به همین خاطر در کنار هم به شکل یک علامت تعجب قرار گرفته‌اند ... علامت تعجبی که ۴۵۰ میلیون سال نوری از ما فاصله دارد.

شاید حیات سلولی در حال شکل‌گیری بر روی سیاره‌ای باشد که به دور یکی از ستارگان موجود در یکی از این دو کهکشان در گردش است. در این صورت، در طی چند میلیارد سال آینده این حیات ابتدایی به موجوداتی هوشمند تبدیل و تلسکوپ هابل خود را (!) ساخته و آن را به سوی کهکشان راه شیری نشانه می‌روند و شاهد تصویری نسبتن مشابه از برخورد کهکشان راه شیری و آندرمدا خواهند بود!

پی‌نوشت: کهکشان آندرومدا (زن بر زنجیر) با سرعتی در حدود ۱۰۰ تا ۱۴۰ کیلومتر در ثانیه در حال نزدیک شدن به کهکشان ما می‌باشد. پس با توجه به فاصله تقریبی ۲/۵ میلیون سال نوری آندرومدا از ما، انتظار می‌رود که در ۵/۴ میلیارد سال آینده با کهکشان ما برخورد کند.

برای آگاهی بیشتر به پیوند روبرو مراجعه کنید: http://bit.ly/1ewo1Cv 

۱۳۹۲/۱۲/۰۲

برخورد کهکشان‌ها

تکامل مغز بشر امروزی به اندازه‌ایست که می‌تواند عظمت برخورد دو کهکشان را با تمام جزئیاتش درک کرده و آنرا شبیه‌سازی کند. این تصویر نمونه‌ای از یک شبیه‌سازی‌ رایانه‌ای می‌یاشد که نشان می‌دهد دو کهکشان نوپا از میان نخستین کهکشان‌هایی که در جهان بوجود آمدند احتمالا چگونه با یکدیگر برخورد کردند. از طریق این هم‌خواری دوطرفه بیشتر کهکشهان‌های بزرگ امروزی (مانند کهکشانی که ما در آن حضور داریم) میلیاردها سال پیش شکل گرفتند.

ستاره‌شناس آمریکایی Phil Plait بیشتر در مورد این فرآیند توضیح می‌دهد، با اینکه خود اقرار می‌کند که کلمات به سختی می‌توانند این پدیده را توصیف کنند:http://slate.me/1mbcBdJ

توضیحات مربوط به تصویر: http://bit.ly/1ecNL6Y